Zakład Fizjologii i Toksykologii Rozrodu

Podstawowe informacje

Kierownik: prof. dr hab. Ewa Gregoraszczuk

Adres: Instytut Zoologii, ul. Gronostajowa 9, 30-387 Kraków (sektor B, I piętro)

Telefon: 12 664 50 02; Faks: 12 664 51 01 ; E-mail: ewa.gregoraszczuk@uj.edu.pl

Aktualności

Seminarium zakładowe dla licencjatów i magistrantów

odbędzie się 03 marca 2017 roku o godzinie 10.15.

Więcej o nas

» Historia

Zakład Fizjologii i Toksykologii Rozrodu (ZFiTR) został utworzony z pracowni powstałej w 1998 roku. Był w tym okresie jedną z niewielu placówek na świecie i pierwszą w Polsce zajmującą się wpływem endocrine disruptors (EDs) na funkcje rozrodcze.

Główne cele naukowo-badawcze Zakładu to wyjaśnienie:

- mechanizmów działania hormonalnie czynnych związków na funkcjonowanie układu rozrodczego żeńskiego

- wpływu EDs na rozwój hormonozależnych nowotworów piersi i jajnika

- wpływu adipokin produkowanych przez tkankę tłuszczową na regulacje rozrodu oraz powstawanie nowotworów organów endokrynnych

- wpływu diety na zaburzenia rozrodu zwierząt

- poszukiwanie alternatywnych metod wspomagających leczenie nowotworów jajnika (kwas walproinowy, blokery receptorów leptyny).

Najważniejsze osiągnięcia naukowe

Fizjologia Rozrodu:

  • wykazanie zmian w profilu sekrecji hormonów steroidowych przez ciałko żółte w trakcie trwania fazy lutealnej w kierunki sekrecji estradiolu podczas fazy regresji CL wskazując na ważną rolę produkcji estradiolu przez ciałko żółte regresyjne jako aktywatora wzrostu pęcherzyków w postępującym cyklu, jak również, współdziałającego z LH w przypadku rozpoznania ciąży
  • wykazanie ważnej roli hormonów tarczycy w regulacji funkcji zarówno pęcherzyka jajnikowego i ciałka żółtego.
  • wykazanie działania kompleksu FSH-LH-PRL w regulacji funkcji CL świni bezpośrednio po owulacji
  • wskazanie na autonomiczne regulacje funkcji CL świni
  • wykazanie ważnej roli GH w regulacji funkcji CL
  • wykazanie modulacyjnej roli adipokin w regulacji funkcji jajnika



Toksykologia Rozrodu:

  • wykazanie wpływu dioksyn, polichorowanych dwufenyli i pestycydów na funkcję endokrynną pęcherzyka jajnikowego
  • wykazanie akumulacji ksenobiotyków w pęcherzyku jajnikowym
  • wykazanie wpływu ksenobiotyków na funkcje łożyska
  • wskazanie na powiązanie czynników hormonalnych występujących w środowisku z częstotliwością występowania hormonozależnych nowotworów

wykazanie wpływu otyłości na zburzenia rozrodu zwierząt i ludzi

» Pracownicy naukowo-dydaktyczni

prof. zw. dr hab. Ewa Łucja Gregoraszczuk - Kierownik Zakładu

pokój 1.43, telefon: 12 664 50 02, faks: 12 664 51 01

e-mail: ewa.gregoraszczuk@uj.edu.pl

Absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Od 1998 kierownik Zakładu Fizjologii i Toksykologii Rozrodu. Specjalizuje się w endokrynologii i toksykologii rozrodu, a także badaniach dotyczących nowotworów hormonozależnych. Jest autorką 193 artykułów w czasopismach takich jak: Biology of Reproduction, Reproduction, Reproductive Toxicology, Toxicology, Cancer Chemotherapy and Pharmacology. Członek: Biology of Reproduction, Reproduction, Reproductive Toxicology, Toxicology, Cancer Chemotherapy and Pharmacology. Promotor 60 prac magisterskich, 16 prac doktorskich, 3 przewodów habilitacyjnych. Recenzent wielu prac magisterskich, doktorskich i habilitacyjnych oraz przewodów profesorskich. Tematyka badawcza koncentruję się na skutkach działania hormonów metabolicznych, wytwarzanych przez tkankę tłuszczową w świetle rosnącej częstości występowania otyłości i związanych z tym problemów w reprodukcji i zachorowalności na nowotwory hormonozależne. Testowanie leków przeciwpadaczkowych jako wspomagających chemioterapię; antagonistów receptora leptyny jako terapii celowanej w leczenia raka jajnika.

 

 

dr hab. Anna Ptak - adiunkt, Z-ca Dyrektora ds. Studenckich

pokój 1.45, telefon: 12 664 50 01

e-mail: anna.ptak@uj.edu.pl

Tematyka badawcza: poznanie biologii raka jajnika należącego do najbardziej złośliwych nowotworów ginekologicznych kobiet; określenie wpływ skażenie środowiska naturalnego hormonalnie czynnymi związkami, tzw. „endocrine disrupting chemicals” (EDCs), na powstawanie i progresję raka jajnika; określenie roli adipokin, hormonów produkowanych głównie przez tkankę tłuszczową, w biologii raka jajnika.

 

 

dr hab. Agnieszka Rak - adiunkt

pokój 1.44, telefon: 12 664 50 03

e-mail: agnieszka.rak@uj.edu.pl

Absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (2005 roku – magisterium, 2008 roku – doktorat, 2016 roku habilitacja). Zainteresowania naukowe obejmują hormonalną regulację układu rozrodczego samicy, mechanizm działania hormonów oraz wpływ środowiska na procesy rozrodcze zwierząt. Jest wykonawcą i kierownikiem licznych projektów badawczych, a także autorem kilkudziesięciu prac oryginalnych, prac przeglądowych, rozdziałów książkowych oraz komunikatów prezentowanych na konferencjach naukowych krajowych i zagranicznych. Recenzent wielu artykułów naukowych oraz prac dyplomowych. Promotor prac magisterskich i licencjackich. Wielokrotnie wyróżniana za działalność naukową, m.in. 6-krotnie nagrodami Rektora UJ, dwukrotnie otrzymała stypendium START (FNP) oraz nagrodę im. Władysława Bielańskiego TBR. Była również laureatką stypendium MNISW dla młodych wybitnych naukowców. Zainteresowania poza naukowe to kuchnia i podróże.

 

 

» Doktoranci

mgr Elżbieta Fiedor

Temat pracy doktorskiej: Określenie wpływu selektywnych blokerów receptora leptyny na wybrane parametry nowotworu jajnika.

pokój 1.45, telefon: 12 664 50 04

e-mail: elzbieta.fiedor@doctoral.uj.edu.pl

 

 

mgr Eliza Drwal

Temat pracy doktorskiej: Określenie mechanizmów działania wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych na funkcję łożyska ludzkiego.

pokój 1.45, telefon: 12 664 50 04

e-mail: eliza.drwal@doctoral.uj.edu.pl

 

 

mgr Marta Hoffmann

Temat pracy doktorskiej: Rola apeliny i chemeryny w biologii raka jajnika z uwzględnieniem zmian w ich ekspresji pod wpływem BPA i jego pochodnych.

pokój 1.45, telefon: 12 664 50 04

e-mail: marta.hoffmann@doctoral.uj.edu.pl

 

 

mgr Karolina Zajda

Temat pracy doktorskiej: Określenia mechanizmu działania mieszaniny węglowodorów aromatycznych na funkcje ludzkich komórek granulozy.

pokój 1.45, telefon: 12 664 50 04

e-mail: karolina.zajda@doctoral.uj.edu.pl

» Magistranci i licencjaci

Magistranci

Prof. dr hab. Ewa Gregoraszczuk:

1. Justyna Jarecka - Wpływ adiponektyny na podstawową i stymulowaną obesogenami sekrecję steroidów.

2. Klaudia Ścisły - Mechanizm śródbłonkowego działania chemioterapeutyków z użyciem cytometrii obrazowej.

Dr hab. Agnieszka Rak:

1. Joanna Kujacz – Wpływ apeliny na proces steroidogenezy komórek pęcherzyka jajnikowego świni.

2. Marta Różycka – Ekspresja apeliny i jej receptora (APJ) w ciałku żółtym świni i określenie wpływu apeliny na sekrecję progesteronu.

3. Kornelia Tutka – Ekspresja wybranych adipokin w komórkach granulozy jajnika kobiet ze zdiagnozowanym zespołem policystycznych jajników (PCOS).

Licencjaci

Prof. dr hab. Ewa Gregoraszczuk:

1. Borys Pach - Konsekwencje otyłości w ciąży.

2. Daniel Bojar - Antyandrogeny a rozród mężczyzn.

3. Katarzyna Dębska - Rola adiponektyny w organizmie.

4. Joanna Tekla - Leptyna a nowotwory.

Dr hab. Agnieszka Rak:

1. Kamila Błachno - Wpływ zanieczyszczeń powietrza na przebieg ciąży u kobiet.

2. Sabina Bochenek - Wpływ czynników środowiskowych na rozwój otyłości.

3. Anna Sosin - Jak tkanka tłuszczowa reguluję rozród samic?

4. Gabriela Ignatowicz - Rola apeliny w regulacji rozrodu samic.  

» Tematyka prac magisterskich i licencjackich

Tematyka prac magisterskich obejmuje problemy dotyczące:

  • działanie hormonów metabolicznych na rozród samic
  • wpływ ksenobiotyków jako czynników zaburzających funkcje endokrynne jajnika i łożyska
  • otyłość a zaburzenia rozrodu
  • otyłość a nowotwory hormon-zależne

 

Wymagania wobec studentów:

  • znajomość języka angielskiego,
  • zaliczenie kursów: Endokrynologia Ogólna,  Fizjologia Zwierząt, Hormonalnie czynne związki w środowisku a choroby cywilizacyjne, Hodowla Tkanek-zastosowanie w badaniach naukowych, Endokrynologia Porównawcza Rozrodu Kręgowców.
  • umiejętność pracy w zespole

 

Proponowane tematy prac magisterskich na rok akademicki 2016-2017:

Prof. dr hab. Ewa Łucja Gregoraszczuk:

1. Wpływ WWA na apoptozę komórek granulozy.

2. Wpływ WWA na sekrecje steroidów przez komórki granulozy.

3. Wpływ WWA na stymulowaną gonadotropinami sekrecje steroidów przez komórki granulozy.

4. Rola represora receptora AhR w funkcji komórek warstwy ziarnistej jajnika.

5. Rola represora AhRR w funkcji komórek nowotworowych jajnika.

6. Wpływ WWA na funkcje łożyska ludzkiego.

Dr hab. Agnieszka Rak:

1. Ekspresja waspiny w komórkach jajnika świni.

2. Rola waspiny w regulacji funkcji komórek jajnika świni.

Tematyka prac licencjackich wykonywanych w naszym Zakładzie obejmuje problemy dotyczące:

- fizjologii rozrodu - przede wszystkim działania hormonów metabolicznych takich jak:  leptyna, grelina, rezystyna, ich powiązanie z zaburzeniami funkcji jajnika oraz nowotworami hormonozależnymi, 

- toksykologii rozrodu - wpływ związków występujących w środowisku, na  funkcje jajnika, łożyska, powstawanie nowotworów i w związku z tym  działających kancerogennie i będących przyczyną zaburzeń cyklu menstruacyjnego i ciąży.

Proponowane tematy prac licencjackich na rok akademicki 2016-2017:

Prof. dr hab. Ewa Łucja Gregoraszczuk:

1. Smog i zagrożenia zdrowotne.

2. Związki hormonalnie czynne w środowisku a problemy ginekologiczne

3. Leki antyepileptyczne jako leki antynowotworowe.

4. Regulacje hormonalne gruczołu mlekowego.

5. Soja a rozród.

6. Konsekwencje narażenia na fitoestrogeny w życiu płodowym.

7. Fizjologiczna rola receptorów AhR.

8. Konsekwencje stosowania leków antyepileptycznych w ciąży.

9. Komórki macierzyste w badaniach toksykologicznych.

10. Egzogenne hormony a choroby metaboliczne.

11. Adiponektyna a nowotwory.

12. Rola leptyny w funkcji łożyska.

13. Endokrynne regulatory funkcji łożyska.

Dr hab. Anna Ptak

1. Rola apeliny w fizjologii i chorobach nowotworowych.

2. Wisfatyna - co dotychczas wiadomo o jej roli w nowotworach.

Dr hab. Agnieszka Rak

1. Rola adipokin w patologii rozrodu samic.

2. Udział kisspeptyny w regulacji funkcji rozrodczej samic.

3. Wpływ diety wysokotłuszczowej na funkcje rozrodcze samic.

4. MicroRNA a funkcja jajnika.

5. Endokrynologia w anoreksji.

» Tematyka i projekty badawcze

Tematyka badań prowadzonych w Zakładzie obejmuję równolegle tematy dotyczące fizjologii i toksykologii rozrodu:

  • fizjologia rozrodu – badania dotyczące tego zakresu skupiają się w ostatnich latach nad działaniem hormonów metabolicznych takich jak grelina czy leptyna, a także wpływem adipokin (rezystyny, adiponektyny, chemeryny, wisfatyny, apeliny) produkowanych przez tkankę tłuszczową na funkcjonowanie żeńskiego układu rozrodczego. W świetle rosnącej ilości przypadków otyłości, związanej z tym wzmożonej częstotliwości występowania cukrzycy oraz innych zespołów metabolicznych, które zaburzają prawidłowy rozród tematyka ta okazała się bardzo aktualnym zagadnieniem.

  • toksykologia rozrodu – badania nad wpływem polibromowanych dibenzoeterów (PBDE), bisfenolu A (BPA), polichlorowanych naftalenów (PCN) i węglowodorów aromatycznych (WWA), które należą do grupy związków określanych jako endocrine disruptors czyli zaburzających funkcje endokrynne. Powszechność występowania w środowisku tych związków, stopień narażenia na ekspozycje, muta- i kancerogenność sprawiają że są coraz częstszym obiektem badań.

 

  • biologia nowotworów hormonozależnych – rak piersi, rak jajnika

 

  • potencjalne leki antynowotworowe – blokery receptora leptyny, leki antyepileptyczne


 

PROJEKTY AKTUALNIE REALIZOWANE:

1. Numer projektu: HARMONIA 8

Instytucja finansująca: Narodowe Centrum Nauki

Przyznane środki finansowe: 978 250,00 zł

Tytuł: Ekspresja i rola waspiny w regulacji funkcji jajnika świni.

Kierownik: dr hab. Agnieszka Rak

Data rozpoczęcia:

Data zakończenia:

 

2. Numer projektu: OPUS 11

Instytucja finansująca: Narodowe Centrum Nauki

Przyznane środki finansowe: 834 900,00 zł

Tytuł: Molekularny mechanizm działania egzogennych związków hormonalnie czynnych w biologii ludzkich ziarniszczaków jajnika.

Kierownik: dr hab. Anna Ptak

Data rozpoczęcia:

Data zakończenia:

 

3. Numer projektu: PRELUDIUM 11

Instytucja finansująca: Narodowe Centrum Nauki

Przyznane środki finansowe: 99 996,00 zł

Tytuł: Rola apeliny i chemeryny w wybranych aspektach progresji nowotworu jajnika z wykorzystaniem modelu dwu- i trój-wymiarowego in vitro.

Kierownik: mgr Marta Hoffmann

Data rozpoczęcia:

Data zakończenia:

 

3. Numer projektu: 2015/17/B/NZ7/02954

Instytucja finansująca: Narodowe Centrum Nauki

Przyznane środki finansowe: 761 600,00 zł

Tytuł: Nowe molekularne mechanizmy działania mieszanin węglowodorów aromatycznych (WWA) w ludzkich komórkach granulozy.

Kierownik: prof. dr hab. Ewa Łucja Gregoraszczuk

Data rozpoczęcia: 16.02.2016

Data zakończenia: 15.02.2019

 

4. Numer projektu: 2015/19/N/NZ7/01093

Instytucja finansująca: Narodowe Centrum Nauki

Przyznane środki finansowe: 149 440,00 zł

Tytuł: Określenie mechanizmu działania węglowodorów aromatycznych na funkcje endokrynne i metaboliczne komórek łożyska ludzkiego na modelu kokultur odzwierciedlających jednostkę płodowo-łożyskową.

Kierownik: mgr Eliza Drwal

Data rozpoczęcia: 12.08.2016

Data zakończenia: 11.08.2019

 

5. Numer projektu: 2013/09/B/NZ7/00405

Instytucja finansująca: Narodowe Centrum Nauki

Przyznane środki finansowe: 536 000,00 zł

Tytuł: Nowy mechanizm działania bisfenolu A i jego analogów w biologii raka jajnika

Kierownik: dr hab. Anna Ptak

Data rozpoczęcia: 21.03.2014

Data zakończenia: 20.03.2017

Głównym celem projektu było wykazanie nowego mechanizmu działalna bisfenolu A (BPA) i jego bromowanych (TBBPA) i chlorowanych (TCBPA) pochodnych w procesie progresji raka jajnika. Bisfenol A (BPA) jest związkiem powszechnie stosowanym do produkcji poliwęglanów oraz żywic epoksydowych, a jego roczna produkcja wynosi ponad trzy miliony ton. BPA może przenikać z polimerów do żywności oraz wody pitnej, przez co akumulować się w ludzkim organizmie. Dane epidemiologiczne wskazują, że w surowicy krwi ludzi występuje nie tylko BPA, ale również jego fluorowcowe pochodne tetrabromobisfenol A (TBBPA) oraz tetrachlorobisfenol A (TCBPA). Badania przeprowadzone w ramach projektu pozwoliły na: a) scharakteryzowanie nowego mechanizm działania BPA i jego pochodnych w nowotworach jajnika poprzez regulację ekspresji adipokin; b) wykazanie autokrynnej drogi działania apeliny i chemeryny w nowotworach epitelialnych oraz ziarniszczakach jajnika; c) wykazanie różnic w molekularnym mechanizmie działania BPA, TBBPA i TCBPA w zależności od poziomu ekspresji receptorów PPARγ oraz ERs w raku jajnika.

 

6. Tytuł: „Understanding role of adipokines Apelin in ovarian functions for fertility in Cows and Pigs”

Kierownik: dr hab. Agnieszka Rak

Instytucja finansująca: MNiSW

Projekt POLONIUM we współpracy z Professor Joelle Dupont, dyrektor Research INTRA, Physiologie de la Reproduction et des Comportements, INTRA-CNRS-Universite Tours-Haras Nationaux, w latach 2016-2017. Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Francuskiej o współpracy naukowej i technologicznej podpisanej w Warszawie dnia 28.05.2008 roku.

PROJEKTY ZREALIZOWANE W LATACH 2010-2015

Projekty międzynarodowe

2011-2013 - Join Research Project- Dep of Neurology, Rikshospitalet, Oslo- Effect of leviteracetam and valproatic acid on expression of HDACs proteins in OVCAR-3

2008-2011 - grant międzyrządowy na wymianę z Institute of Biology and Immunology of Reproduction, Bulgarian Academy of Science, Sofia (Bułgaria)

2006-2007 - projekt zamawiany z Department of Neurology Rikshospitalet, Oslo (Norwegia) na badania dotyczące wpływu leków przeciwpadaczkowych na funkcje ludzkich komórek granulozy

2005-2007 - grant międzyrządowy na wymianę z Institute of Biology and Immunology of Reproduction, Bulgarian Academy of Science, Sofia (Bułgaria), dotyczący kontroli mechanizmów różnicowania/luteinizacji i apoptozy w komórkach jajnika

2004-2006 - projekt zamawiany w The Research Council of Norway, "Endocrine disruptors: risk assessment for food quality and animal health"

2002-2003 - projekt zamawiany z Department of Neurology Rikshospitalet, Oslo (Norwegia), dotyczący wpływu leków przeciwpadaczkowych na funkcje jajnika

2002-2004 - grant międzyrządowy na wymianę z Institute of Biology and Immunology of Reproduction, Bulgarian Academy of Science, Sofia (Bułgaria),dotyczący roli ANP w steroidogenezie jajnika

1999-2001 - grant międzyrządowy na wymianę z The Hebrew University of Jeruzalem (Izrael), dotyczący badań nad wpływem laktogenu łożyskowego na funkcje rozrodcze

» Współpraca naukowa

Ośrodki krajowe:

  • Instytut Fizjologii i Żywienia im J Kielanowskiego, PAN
  • Zakład Chemii Analitycznej, Politechnika Krakowska
  • Klinika Endokrynologii Ginekologicznej, Collegium Medicum UJ
  • Centrum Onkologii im. Marii Skłodowskiej Curie oddziału Krakowskiego
  • Instytut Ochrony Środowiska i Zdrowia Publicznego, Uniwersytet Gdański
  • Wydział Hodowli i Biologii Zwierząt, Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu
  • Instytut Zootechniki, Kraków

 

Ośrodki zagraniczne:

  • INRA CNRS Université de Tours Haras Nationaux Physiologie de la Reproduction et des Comportements, Nouzilly, Francja
  • Szpital Uniwersytecki w Oslo - Zakład Neurologii
  • Department of Occupational and Enviromental Health, College of Public Health, University of Lowa, USA
  • Laboratory of Reproductive Physiology, Graduate School of Environmental and Life Science, Okayama University, Okayama, Japonia

» Laboratoria i metody badawcze

Pracownia hodowli tkanek

- CO2 inkubator (BINDER, Germany),

- komora laminarna (Hera safe, Heraeus, USA),

- komora laminarna

- wirówka 5430 and 5417R (Eppendorf)

- mikroskop (MEIJI Techno).

Pracownia RT-PCR

- Mastercycler (Eppendorf)

- StepOnePlus Real-time PCR System (Applied Biosystems),

- wirówka 5430 and 5417R (Eppendorf)

- NanoDrop

Laboratorium biochemiczne

- ELx808 ELISA (BIO-TEK Instruments, USA),

- Bio-Rad Mini-Protean 3 apparatus (Bio-Rad Laboratories),

- ChemiDoc-It Imaging System (UVP, CA)

 

Metody badawcze:

Hodowle komórkowe

- Hodowle pierwotne

  • hodowle granulozy, osłonki wewnętrznej pęcherzyka jajnikowego, hodowle komórek lutealnych, endomerium macicy, łożyska
  • hodowle kokultur komórek granulozy i osłonki wewnętrznej
  • hodowle explantów łożyska, tkanek nowotworowych jajnika i piersi
  • Linie komórkowe: nowotworu piersi (MCF-7, MCF-10A), raka jajnika (OVCAR-3, TOV-21G, TOV-112D, CaOV-3, SK-OV-3, prawidłowe jajnik: HOSEpic, HgrC1, łożyska (JEG-3, BeWo), nadnerczowa H295R.

 

Histochemiczne badania enzymów biorących udział w procesie steroidogenezy (3β-HSD, 17β-HSD, 20α-HSD)

Oznaczanie proliferacji komórek (test Alamar Blue, wbudowanie bromodezoksyurydyny - BrdU)

Określenie stopnia żywotności komórek (błękit trypanu, test LDH, XTT, PAC)

Badanie procesu apoptozy (fluorometryczne oznaczanie aktywności kaspaz: 3, 8 i 9; fragmentacja DNA, barwienie komórek apoptotycznych – TUNEL)

Fluorometryczne oznaczanie aktywności enzymów detoksykacyjnych (CYP1A1 - EROD, CYP1A2 - MROD, CYP2B - PROD)

Western Blot

ELISA

qPCR

» Publikacje oryginalne, przeglądowe i popularno-naukowe

2017

  1. Correction: Maternal High-Fat Diet During Pregnancy and Lactation has Opposite Effects on Gonadal Expression of Leptin and Leptin Receptor in Rat Dams and Their Offspring. Rak A, Hejmej A, Słupecka-Ziemilska M, Woliński J, Fiedor E, Bilinska B, Gregoraszczuk EŁ. Horm Metab Res. 2017 doi: 10.1055/s-0037-1600932.

  2. Matern et During Pregnancy and Lactation has Opposite Effects on Gonadal Expression of Leptin and Leptin Receptor in Rat Dams and Their Offspring. Rak A, Hejmej A, Słupecka-Ziemilska M, Woliński J, Fiedor E, Bilinska B, Gregoraszczuk EŁ. Horm Metab Res. 2017 Jul 31. doi: 10.1055/s-0043-115394.

  3. Effects of human blood levels of two PAH mixtures on the AHR signaling activation pathway and CYP1A1 and COMT target genes in granulosa non-tumor and granulosa tumor cell lines. Zajda K, Ptak A, Rak A, Fiedor E, Grochowalski A, Milewicz T, Gregoraszczuk EL. Toxicology. 2017 Jul 11;389:1-12. doi:10.1016/j.tox.2017.07.003.

  4. Expression of apelin and apelin receptor (APJ) in porcine ovarian follicles and in vitro effect of apelin on steroidogenesis and proliferation through APJ activation and different signaling pathways. Rak A, Drwal E, Rame C, Knapczyk-Stwora K, Słomczyńska M, Dupont J, Gregoraszczuk EL. Theriogenology. 2017 Jul 1;96:126-135. doi: 10.1016/j.theriogenology.2017.04.014.

  5. Endocrine disrupting compounds modulates adiponectin secretion, expression of its receptors and action on steroidogenesis in ovarian follicle. Rak A, Zajda K, Gregoraszczuk EŁ. Reprod Toxicol. 2017 Apr;69:204-211. doi: 10.1016/j.reprotox.2017.03.004.

  6. Bisphenol A and its derivatives tetrabromobisphenol A and tetrachlorobisphenol A induce apelin expression and secretion in ovarian cancer cells through a peroxisome proliferator-activated receptor gamma-dependent mechanism. Hoffmann M, Fiedor E, Ptak A. Toxicol Lett. 2017 Mar 5;269:15-22. doi: 10.1016/j.toxlet.2017.01.006.

  7. Adiponectin and resistin: potential metabolic signals affecting hypothalamo-pituitary gonadal axis in females and males of different species. Rak A, Mellouk N, Froment P, Dupont J. Reproduction. 2017 Jun;153(6):R215-R226. doi: 10.1530/REP-17-0002.

  8. Co-culture of JEG-3, BeWo and syncBeWo cell lines with adrenal H295R cell line: an alternative model for examining endocrine and metabolic properties of the fetoplacental unit. Drwal E, Rak A, Gregoraszczuk E. Cytotechnology. 2017 Sep 30. doi: 10.1007/s10616-017-0142-z.

  9. Superactive human leptin antagonist (SHLA), triple Lan1 and quadruple Lan2 leptin mutein as a promising treatment for human folliculoma. Fiedor E, Gregoraszczuk EL. Cancer Chemother Pharmacol. 2017 Aug 31. doi: 10.1007/s00280-017-3423-5.

  10. Cell-specific and dose-dependent effects of PAHs on proliferation, cell cycle, and apoptosis protein expression and hormone secretion by placental cell lines. Drwal E, Rak A, Grochowalski A, Milewicz T, Gregoraszczuk EL. Toxicol Lett. 2017 Oct 5;280:10-19. doi: 10.1016/j.toxlet.2017.08.002.

  11. Stimulation of ovarian cell proliferation by tetrabromobisphenol A but nottetrachlorobisphenol A through G protein-coupled receptor 30. Hoffmann M, Gogola J, Kotula-Balak M, Ptak A. Toxicol In Vitro. 2017 Aug 12;45(Pt 1):54-59. doi: 10.1016/j.tiv.2017.08.009.

 

2016

  1. Bisphenol A and its derivatives tetrabromobisphenol A and tetrachlorobisphenol A induce apelin expression and secretion in ovarian cancer cells through a peroxisome proliferator-activated receptor gamma-dependent mechanism. Hoffmann M, Fiedor E, Ptak A. Toxicol Lett. 2017 Jan 19. pii: S0378-4274(17)30006-1. doi: 10.1016/j.toxlet.2017.01.006. [Epub ahead of print]

  2. 17β-Estradiol Reverses Leptin-Inducing Ovarian Cancer Cell Migration by the PI3K/Akt Signaling Pathway. Hoffmann M, Fiedor E, Ptak A. Reprod Sci. 2016 Nov;23(11):1600-1608.

  3. Primary and tumor mouse Leydig cells exposed to polychlorinated naphthalenes mixture: Effect on estrogen related-receptors expression, intracellular calcium level and sex hormones secretion. Pardyak L, Kaminska A, Galas J, Ptak A, Bilinska B, Kotula-Balak M. Tissue Cell. 2016 Oct;48(5):432-41. doi: 10.1016/j.tice.2016.08.004.

  4. Maternal high-fat diet during pregnancy and lactation had gender difference effect on adiponectin in rat offspring. Gregoraszczuk E, Slupecka M, Wolinski J, Hejmej A, Bilinska B, Fiedor E, Piwnicka N, Rak A. J Physiol Pharmacol. 2016 Aug;67(4):543-553.

  5. Valproic Acid as a Promising Co-Treatment With Paclitaxel and Doxorubicin in Different Ovarian Carcinoma Cell Lines. Kwiecińska P, Taubøll E, Grzyb E, Fiedor E, Ptak A, Gregoraszczuk EL. Int J Gynecol Cancer. 2016 Nov;26(9):1546-1556.

  6. Differences in the mechanisms of action of BDE-47 and its metabolites on OVCAR-3 and MCF-7 cell apoptosis. Karpeta A, Gregoraszczuk EŁ. J Appl Toxicol. 2016 Sep 2. doi: 10.1002/jat.3375.

  7. Differences in the action of lower and higher chlorinated polychlorinated naphthalene (PCN) congeners on estrogen dependent breast cancer cell line viability and apoptosis, and its correlation with Ahr and CYP1A1 expression. Gregoraszczuk EL, Barć J, Falandysz J. Toxicology. 2016 Jul 29;366-367:53-9. doi: 10.1016/j.tox.2016.08.004.

  8. The molecular mechanism of action of superactive human leptin antagonist (SHLA) and quadruple leptin mutein Lan-2 on human ovarian epithelial cell lines. Fiedor E, Gregoraszczuk EŁ. Cancer Chemother Pharmacol. 2016 Sep;78(3):611-22. doi: 10.1007/s00280-016-3113-8.

  9. Different mechanisms of action of 2, 2', 4, 4'-tetrabromodiphenyl ether (BDE-47) and its metabolites (5-OH-BDE-47 and 6-OH-BDE-47) on cell proliferation in OVCAR-3 ovarian cancer cells and MCF-7 breast cancer cells. Karpeta A, Maniecka A, Gregoraszczuk EŁ. J Appl Toxicol. 2016 Dec;36(12):1558-1567. doi: 10.1002/jat.3316.

 

2015

  1. Halowax 1051 affects steroidogenesis by down-regulation of aryl hydrocarbon and estrogen receptors and up-regulation of androgen receptor in porcine ovarian follicles. Barć J, Gregoraszczuk EL. Chemosphere. 2016 Feb;144:467-74. doi: 10.1016/j.chemosphere.2015.09.026. Epub 2015 Sep 18.

  2. Effect of Chemotherapeutic Drugs on Caspase-3 Activity, as a Key Biomarker for Apoptosis in Ovarian Tumor Cell Cultured as Monolayer. A Pilot Study. Gregoraszczuk EL, Rak-Mardyła A, Ryś J, Jakubowicz J, Urbański K. Iran J Pharm Res. 2015 Fall;14(4):1153-61.

  3. Effects of 2,2',4,4'-tetrabromodiphenyl ether (BDE47) on the enzymes of phase I (CYP2B1/2) and phase II (SULT1A and COMT) metabolism, and differences in the action of parent BDE-47 and its hydroxylated metabolites, 5-OH-BDE-47 and 6-OH-BDE47, on steroid secretion by luteal cells. Gregoraszczuk EL, Dobrzanska G, Karpeta A. Environ Toxicol Pharmacol. 2015 Sep;40(2):498-507.

  4. Action of methyl-, propyl- and butylparaben on GPR30 gene and protein expression, cAMP levels and activation of ERK1/2 and PI3K/Akt signaling pathways in MCF-7 breast cancer cells and MCF-10A non-transformed breast epithelial cells. Wróbel AM, Gregoraszczuk EŁ. Toxicol Lett. 2015 Oct 14;238(2):110-6. doi: 10.1016/j.toxlet.2015.08.001.

  5. Resistin is a survival factor for porcine ovarian follicular cells. Rak A, Drwal E, Wróbel A, Gregoraszczuk E. Reproduction. 2015 Jul 9. pii: REP-15-0255.

  6. Superactive human leptin antagonist reverses leptin-induced excessive progesterone and testosterone secretion in porcine ovarian follicles by blocking leptin receptors. Gregoraszczuk EL, Rak A. J Physiol Pharmacol. 2015 Feb;66(1):39-46.

  7. Effects of bisphenol A and 17β-estradiol on vascular endothelial growth factor A and its receptor expression in the non-cancer and cancer ovarian cell lines. Ptak A1, Gregoraszczuk EL. Cell Biol Toxicol. 2015 Jun;31(3):187-97.

  8. Regulatory Role of Gonadotropins and Local Factors Produced by Ovarian Follicles on In Vitro Resistin Expression and Action on Porcine Follicular Steroidogenesis. Rak A, Drwal E, Karpeta A, Gregoraszczuk EŁ. Biol Reprod. 2015 Jun;92(6):142.

2010-2014

1999-2009

1989-1998

1978-1988

 

 

» Doniesienia zjazdowe

» Tematyka prac magisterskich i licencjackich

Tematyka prac magisterskich obejmuje problemy dotyczące:

  • działanie hormonów metabolicznych na rozród samic
  • wpływ ksenobiotyków jako czynników zaburzających funkcje endokrynne jajnika i łożyska
  • otyłość a zaburzenia rozrodu
  • otyłość a nowotwory hormon-zależne

 

Wymagania wobec studentów:

  • znajomość języka angielskiego,
  • zaliczenie kursów: Endokrynologia Ogólna,  Fizjologia Zwierząt, Hormonalnie czynne związki w środowisku a choroby cywilizacyjne, Hodowla Tkanek-zastosowanie w badaniach naukowych, Endokrynologia Porównawcza Rozrodu Kręgowców,
  • umiejętność pracy w zespole.

 

Proponowane tematy prac magisterskich na rok akademicki 2016-2017:

Prof. dr hab. Ewa Łucja Gregoraszczuk:

  1. Wpływ WWA na apoptozę komórek granulozy.
  2. Wpływ WWA na sekrecje steroidów przez komórki granulozy.
  3. Wpływ WWA na stymulowaną gonadotropinami sekrecje steroidów przez komórki granulozy.
  4. Rola represora receptora AhR w funkcji komórek warstwy ziarnistej jajnika.
  5. Rola represora AhRR w funkcji komórek nowotworowych jajnika.
  6. Wpływ WWA na funkcje łożyska ludzkiego.


Dr hab. Agnieszka Rak:

  1. Ekspresja waspiny w komórkach jajnika świni.
  2. Rola waspiny w regulacji funkcji komórek jajnika świni.

 

Tematyka prac licencjackich wykonywanych w naszym Zakładzie obejmuje problemy dotyczące:

- fizjologii rozrodu - przede wszystkim działania hormonów metabolicznych takich jak:  leptyna, grelina, rezystyna, ich powiązanie z zaburzeniami funkcji jajnika oraz nowotworami hormonozależnymi, 

- toksykologii rozrodu - wpływ związków występujących w środowisku, na  funkcje jajnika, łożyska, powstawanie nowotworów i w związku z tym  działających kancerogennie i będących przyczyną zaburzeń cyklu menstruacyjnego i ciąży.

Proponowane tematy prac licencjackich na rok akademicki 2016-2017:

Prof. dr hab. Ewa Łucja Gregoraszczuk:

  1. Smog i zagrożenia zdrowotne.
  2. Związki hormonalnie czynne w środowisku a problemy ginekologiczne.
  3. Leki antyepileptyczne jako leki antynowotworowe.
  4. Regulacje hormonalne gruczołu mlekowego.
  5. Soja a rozród.
  6. Konsekwencje narażenia na fitoestrogeny w życiu płodowym.
  7. Fizjologiczna rola receptorów AhR.
  8. Konsekwencje stosowania leków antyepileptycznych w ciąży.
  9. Komórki macierzyste w badaniach toksykologicznych.
  10. Egzogenne hormony a choroby metaboliczne.
  11. Adiponektyna a nowotwory.
  12. Rola leptyny w funkcji łożyska.
  13. Endokrynne regulatory funkcji łożyska.

 

Dr hab. Anna Ptak

  1. Rola apeliny w fizjologii i chorobach nowotworowych.
  2. Wisfatyna - co dotychczas wiadomo o jej roli w nowotworach.

 

Dr hab. Agnieszka Rak

  1. Rola adipokin w patologii rozrodu samic.
  2. Udział kisspeptyny w regulacji funkcji rozrodczej samic.
  3. Wpływ diety wysokotłuszczowej na funkcje rozrodcze samic.
  4. MicroRNA a funkcja jajnika.
  5. Endokrynologia w anoreksji.

» Kursy

Seminarium dla magistrantów i doktorantów Zakładu Fizjologii i Toksykologii Rozrodu

prowadzący: prof. dr hab. Ewa Gregoraszczuk

semestr zimowy: każdy trzeci piątek miesiąca 10:15-

semestr letni: każdy 3 poniedziałek miesiąca 11:30

Seminarium dla magistrantów IV roku Katedry Fizjologii Zwierząt

prowadzący: prof. dr hab. Ewa Gregoraszczuk

semestr zimowy i semestr letni - sala 1.13 IZ, poniedziałek 14:00-15:30

forma zaliczenia: na podstawie obecności (dopuszczalna 1 nieobecność bez zaświadczenia lekarskiego)

Endokrynologia porównawcza rozrodu kręgowców (WBNZ-486)

prowadzący: prof. dr hab. Ewa Gregoraszczuk

współprowadzący. dr hab. Agnieszka Rak

semestr zimowy, sala 0.14 IZ, środa 8:00-9:30, bez ograniczenia dostępności, jednak w przypadku niezgłoszenia się na kurs 15 studentów, wykład zostanie przełożony na rok następny

Wymagania wstępne: zaliczenie kursów Fizjologia zwierząt i Endokrynologia ogólna

Forma zaliczenia: kolokwia cząstkowe

Więcej na stronie kursu w USOS

Hormonalnie czynne związki w środowisku a choroby cywilizacyjne (WBNZ-806)

prowadzący: prof. dr hab. Ewa Gregoraszczuk

współprowadzący: dr hab. Anna Ptak

wykład całoroczny - wykłady przeplatane seminariami - sala 1.13 IZ, czwartek 10:00-11-11:30 ograniczona ilość miejsc

Wymagania wstępne: kurs proponowany od 2 roku licencjatu

Forma zaliczenia: 2 cząstkowe kolokwia + przygotowanie prezentacji w wybranego tematu

Więcej na stronie kursu w USOS

Hodowle tkanek - zastosowanie w badaniach naukowych (WBNZ-467)

Wykłady, semestr letni - sala 0.18, czwartek 14:00-15:30

prowadzący: prof. dr hab. Ewa Gregoraszczuk

współprowadzący: dr hab. Agnieszka Rak

+ ćwiczenia (dopuszczalna 1 nieobecność z zaświadczeniem lekarskim)

prowadzący: dr hab. Anna Ptak, dr hab. Agnieszka Rak

Więcej na stronie kursu w USOS

Neurotoksykologia (WBI-IZ-NE/036)

prowadzący: prof. dr hab. Ewa Gregoraszczuk

wykłady przeplatane seminariami - sala 0.14 IZ, piątek 9:00-10:30

Więcej na stronie kursu w USOS

Fizjologia dla biofizyków (WFAIS.IF-F016.0)

koordynator kursu: prof. dr hab. Marian Lewandowski

prowadzący: dr hab. Anna Ptak, dr hab. Agnieszka Rak

Ćwiczenia Fizjologia Zwierząt (WBNZ-907)

koordynator kursu: prof. dr hab. Marian Lewandowski

prowadzący: dr hab. Anna Ptak, dr hab. Agnieszka Rak

Ćwiczenia Fizjologiczne Techniki Badań

koordynator kursu: prof. dr hab. Marian Lewandowski

prowadzący: dr hab. Anna Ptak, dr hab. Agnieszka Rak

tematy:

  • Techniki badania cytotoksyczności in vitro
  • Techniki immunoenzymatyczne